Στειακός χορός

Στειακός χορός

 

Ο στειακός χορός είναι παραδοσιακός χορός της Σητείας, στην ανατολική Κρήτη. Ανήκει στην κατηγορία των πηδηχτών κρητικών χορών και χορεύεται σε ρυθμό 2/4. Ο σχηματισμός του είναι κυρίως κυκλικός και συμμετέχουν άνδρες και γυναίκες.

 

Ο χορός συνδέεται με την κοινωνική ζωή της τοπικής κοινότητας και χορευόταν και χορεύεται σε γάμους, πανηγύρια και γλέντια. Πρόκειται για χορό συλλογικό, χωρίς έντονη διάκριση ρόλων ή έμφαση στην ατομική επίδειξη.

 

Η μουσική συνοδεία γίνεται κυρίως με βιολί και λαούτο. Η μουσική έχει μελωδικό χαρακτήρα και σταθερό ρυθμό, χωρίς έντονο πολεμικό ή επιδεικτικό ύφος, στοιχείο που χαρακτηρίζει γενικότερα τη μουσική παράδοση της ανατολικής Κρήτης.

 

Κινησιολογικά, ο στειακός χαρακτηρίζεται από μικρά και γρήγορα βήματα, ελαφρά πηδήματα και συνεχή κάμψη των γονάτων. Οι κινήσεις του σώματος είναι ήπιες και περιορισμένες, χωρίς μεγάλους διασκελισμούς. Ο κυκλικός σχηματισμός και το χαλαρό πιάσιμο των χεριών υπογραμμίζουν τη συλλογική συμμετοχή των χορευτών.

 

Τα κινητικά στοιχεία του χορού συνδέονται με την έκφραση χαράς και ζωντάνιας. Η έμφαση δίνεται στον κοινό ρυθμό και στη συνοχή της ομάδας και όχι στον ατομικό αυτοσχεδιασμό.

 

Ο στειακός χορός συνοδεύεται συχνά από μαντινάδες. Ο δεκαπεντασύλλαβος στίχος προσαρμόζεται στον ρυθμό 2/4 και εκτελείται παράλληλα με τον χορό, χωρίς να διακόπτεται η κίνηση του κύκλου. Η σταθερότητα των βημάτων διευκολύνει την ακρόαση και την κατανόηση του λόγου.

 

Οι μαντινάδες που συνοδεύουν τον στειακό είναι κυρίως ερωτικές και βιωματικές και αναφέρονται στην καθημερινή ζωή, στις ανθρώπινες σχέσεις, στη χαρά, στη λύπη και στη ξενιτιά. Ο αυτοσχεδιασμός των στίχων είναι συχνός στο πλαίσιο του γλεντιού και οι μαντινάδες μπορεί να απευθύνονται σε πρόσωπα που συμμετέχουν στον χορό. Ο λόγος και η κίνηση λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο μέσα στο κοινωνικό γεγονός.

 

Σε σύγκριση με άλλους κρητικούς χορούς, ιδιαίτερα της δυτικής Κρήτης, ο στειακός παρουσιάζει ηπιότερο χαρακτήρα και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη συλλογικότητα και τη χαρούμενη συμμετοχή.

 

Παρακάτω είναι μια συλλογή από μαντινάδες που ταιριάζουν με τη διάθεση του στειακού χορού ή γενικά με χορευτικό κρητικό γλέντι. Οι περισσότερες μπορούν να ειπωθούν ενώ χορεύει ο κύκλος ή πριν ξεκινήσει ο χορός — και είναι δεκαπεντασύλλαβοι στίχοι, παραδοσιακής μορφής μαντινάδες που χρησιμοποιούνται σε χορό και κοινωνικές εκδηλώσεις στην Κρήτη:

1.
Ο έρωτας είναι τρελός
κι όπου βρεθεί χορεύει,
κοπέλια κοπελιές γελά
και στο χορό τους σέρνει.

 

2.
Ντελικανίδες και όμορφες
χορεύουνε με χάρη,
κι άμα ταιριάζουν στο χορό
ταιριάζουν και στα κάλλη.

 

3.
Ο μερακλής ο άνθρωπος
φαίνεται, δίχως άλλο,
απ’ την καλή του την καρδιά
κι απ’ του χορού το ζάλο.

 

4.
Μια μαντινάδα θα σας πω,
ένα στιχάκι μόνο,
απόψε τραγούδια και χορός
να διώξουνε τον πόνο.

 

 

Φωτογραφία: cretanbeaches.com