Οι Δεκαοχτούρες με το δαχτυλίδι στο λαιμό. Μύθοι και στίχοι !

Οι Δεκαοχτούρες με το δαχτυλίδι στο λαιμό. Μύθοι και στίχοι !

 

Οι Δεκαοχτούρες με το δαχτυλίδι στο λαιμό

Οι κυρίες επισκέπτριες στον κήπο του χειμώνα

της Δέσποινας Παπαδοπούλου

 

 

 

Η δεκαοχτούρα (επιστημονικό όνομα:Streptopelia decaocto – Στρεπτοπέλια η δεκαοκτώ) είναι ένα είδος του γένους Στρεπτοπέλια (Streptopelia) των περιστερίδων, ιθαγενές στην Ασία και την Ευρώπη, που έχει πρόσφατα εποικίσει και στη Βόρεια Αμερική.

 

Η ονομασία του γένους Streptopelia, είναι σύνθετη και προέρχεται από τις λέξεις της αρχαίας ελληνικής στρεπτός (=το κολάρο, ο δακτύλιος) και πέλεια (=το περιστέρι), δηλαδή σημαίνει “το περιστέρι που έχει κολάρο”.

 

Η ονομασία του είδους decaocto (δεκαοχτώ) προέρχεται από ελληνικό μύθο με τις δύο ακόλουθες παραλλαγές:

 

• Κάποτε πριν πολλά χρόνια ήταν μια πανέμορφη κοπέλα αξιολάτρευτη και πρώτη νοικοκυρά. Πολλοί νέοι την ποθούσαν και όλες οι γυναίκες τη ήθελαν για νύφη τους. Την καρδιά της όμορφης κοπέλας, κέρδισε ένας νέος, τον οποίο και παντρεύτηκε, παρά τις αντιρρήσεις της μητέρας του. Η πεθερά τυφλωμένη από ζήλεια και εγωισμό δεν έβλεπε πόσο πολύ αγαπιούνταν οι δύο νέοι κι έκανε τα πάντα για να τους χωρίσει. Ανάγκαζε την -υπάκουη πάντα- νύφη να κάνει ένα σωρό δουλειές, μέχρι να αγανακτήσει και να φύγει. Η κοπέλα υπέμενε καρτερικά όλες τις δοκιμασίες, τις ταπεινώσεις, την αχαριστία της κακιάς πεθεράς για την αγάπη του άντρα της. Μια μέρα της ζήτησε να φτιάξει 18 καρβέλια και να τα έχει έτοιμα. Πράγματι η κοπέλα τα είχε έτοιμα ως το μεσημέρι. Τότε η αντίζηλος της, πήρε το ένα καρβέλι και κατηγόρησε τη νύφη στον γιο της ότι το έφαγε τονίζοντας έτσι ότι είναι σπάταλη. Ο νέος την πίστεψε κι η κοπέλα από την αδικία φώναζε “δεκαοχτώ…δεκαοχτώωω…” Μάταια όμως. Το κορίτσι τρελάθηκε κι ο Θεός την λυπήθηκε μεταμορφώνοντάς την σε πουλί, την δεκαοχτούρα.

 

• Ήταν μια φορά δυο συννυφάδες και η πεθερά τους. Μια μέρα, η μία συννυφάδα ζύμωσε είκοσι καρβέλια ψωμί, και όταν έγινε, άναψε το φούρνο και έβαλε τα ψωμιά. Όταν ψήθηκαν, η συννυφάδα πήρε κρυφά δυο καρβέλια και τα έδωσε στον αγαπημένο της. Μετά από λίγη ώρα, η πεθερά και η άλλη συννυφάδα αναζήτησαν τα ψωμιά αλλά δεν τα βρήκαν και τη ρώτησαν: “Τι έγινε το ψωμί; Λείπουν δυο καρβέλια. Ήταν είκοσι και τώρα είναι δεκαοχτώ”. Εκείνη έλεγε: “Δεκαοχτώ ήταν” αλλά η πεθερά της δεν τη πίστευε, θύμωσε και την καταράστηκε. Από τότε έγινε πουλί που φωνάζει έως σήμερα “Δεκαοχτώ, δεκαοχτώ, δεκαοχτώ”, γι’ αυτό και το λένε Δεκαοχτούρα ( από την βικιπαίδεια).

 

Στη συνέχεια ακολουθεί ο μύθος μεταποιημένος ποιητικά από τον Γεώργιο Βιζυηνό από την ποιητική συλλογή «Ατθίδες Αύραι»  (τρίτη έκδοση 1884)

 

Η ΔΕΚΟΧΤΟΥΡΑ

 

(Τρυγών ἡ κατοικίδιος)

 

«—Πῶς τό λένε τὸ πουλάκι,
ποῦ στὰ δένδρα πεταχτὸ
κελαδεῖ κάθε ’λιγάκι—
Δεκοχτώ; Δεκοχτώ;

 

—Δεκοχτοῦρα τὸ λαλοῦνε
ἴσα ἴσα δι’ αὐτό,
γιατὶ ψάλλει νὰ τ’ ἀκοῦνε—
Δεκοχτώ! Δεκοχτώ!

 

Κι’ ὄποιος εἰς ἐμὲ προβάλῃ
τὸ αὐτί του ’ξυπνητό,
θένα μάθῃ γιατὶ ψάλλει
Δεκοχτώ! Δεκοχτώ!
 

Ἦταν ἄλλοτ’ ἡ καϋμένη
κοριτσάκι διαλεχτό,
—Χρόνοι τώρα περασμένοι
Δεκοχτώ, δεκοχτώ.—

 

Κ’ εἶχε μητρυιά, παιδιά μου,
μιὰ γρῃὰ σὰν σκελετό.
—Ζύμω, λέγει, τὰ ψωμιά μου
δεκοχτώ, δεκοχτώ.—

 

Τῆς ζυμόνει μέσ’ στὴν σκάφη
τὸ ζυμάρι κορδωτό·
κόφτει τὰ ψωμιὰ καὶ γράφει
δεκοχτώ, δεκοχτώ.
 

Τἄπλασε καὶ τὰ φουρνίζει
μέσ’ στὸν φοῦρνο τὸν ζεστό·
’ψήθηκαν, τὰ ξεφουρνίζει
δεκοχτώ, δεκοχτώ.

 

Μὰ ἡ στρίγγλα μητρυιά της
κράζει μὲ θυμὸ φρικτό,
πῶς δὲν ἦσαν τὰ ψωμιά της
δεκοχτώ, δεκοχτώ!

—Δεκαννιά, φωνάζ’ ἐγεῖναν,
δεκαννιὰ καί τ’ ἀπαιτῶ!
Τὧνα τὤφαγες, κ’ ἐμεῖναν
δεκοχτώ, δεκοχτώ!

 

—Εἰς τὴν Παναγιά σ’ ὀμόνω,
στέκει στὸ χαρτὶ γραφτό,

τὰ ψωμιὰ πῶς ἦσαν μόνο
δεκοχτώ, δεκοχτώ!

 

—Δεκαννιά! φωνάζ’ ἐκείνη,
ἢ σὲ σφάζω στὸ λεπτό!
Τἄκλεψες, γι’ αὐτό ’χουν μείνει
δεκοχτώ, δεκοχτώ!

 

—Μάνα, μὴν τὸ πάρῃς κάκια,
μά σ’ ὀμόνω στὸν Χριστό:
μοῦ παράγγειλες ψωμάκια
δεκοχτώ, δεκοχτώ!—

 

Μά ἡ στρίγγλα, ποῦ ζητοῦσε
ἀφορμήν εἰς τὸ κρυφτό,
’κεῖ ποῦ ἡ φτωχὴ λαλοῦσε—
Δεκοχτώ, δεκοχτώ,

 

Στὸ καρύδι της στηλόνει
τὸ μαχαῖρι τροχητό,
—Περασμένοι τώρα χρόνοι
δεκοχτώ, δεκοχτώ.—

 

Μά ὁ Θεὸς γυρνᾷ τὸ χέρι
στὸν κακό της ἑαυτό,
καὶ πληγαὶς τῆς καταφέρει
δεκοχτώ, δεκοχτώ!

 

Καὶ τὴν κόρη μεταβάλλει
σὲ τρυγόνι φτερωτό,
π’ ’ως τὰ τώρ’ ἀκόμα ψάλλει—
Δεκοχτώ! Δεκοχτώ!»

 

Με αγάπη και φροντίδα προς όλα τα ζωντανά της γης και τα πετεινά του ουρανού

(Η φωτογραφία από τον αυλή μας)

Δέσποινα Παπαδοπούλου

 

Πηγή: limnosnea.gr

 

Πώς οι νέοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και συμμετέχουν στον παραδοσιακό χορό ;

Πώς οι νέοι άνθρωποι αντιλαμβάνονται και συμμετέχουν στον παραδοσιακό χορό ;

 

Η σχέση των νέων ανθρώπων με τον παραδοσιακό χορό είναι ένα ζήτημα που εξελίσσεται συνεχώς και επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες. Ας δούμε μερικούς από τους τρόπους με τους οποίους οι νέοι αντιλαμβάνονται και συμμετέχουν σε αυτήν την πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά:

 

Αντίληψη των νέων

 

• Συνδυασμός παράδοσης και σύγχρονου: Οι νέοι συχνά αναζητούν τρόπους να συνδυάσουν την παράδοση με τις σύγχρονες τάσεις. Αυτό μπορεί να εκφραστεί μέσω της δημιουργίας νέων χορογραφιών που εμπνέονται από παραδοσιακά στοιχεία, αλλά παρουσιάζονται με έναν πιο σύγχρονο τρόπο.
• Ταυτότητα και καταγωγή: Για πολλούς νέους, ο παραδοσιακός χορός αποτελεί ένα μέσο για να συνδεθούν με την καταγωγή τους και να ανακαλύψουν την ταυτότητά τους. Είναι ένας τρόπος να νιώσουν μέρος μιας μεγαλύτερης κοινότητας και να διατηρήσουν ζωντανές τις παραδόσεις της οικογένειας και του τόπου τους.
• Διασκέδαση και κοινωνικοποίηση: Ο παραδοσιακός χορός μπορεί να είναι μια διασκεδαστική δραστηριότητα που επιτρέπει στους νέους να γνωρίσουν άλλους ανθρώπους, να δημιουργήσουν φιλίες και να περάσουν ευχάριστα.
• Αντίσταση στην ομοιομορφία: Σε μια εποχή που κυριαρχεί η παγκοσμιοποίηση και η ομοιομορφία, ο παραδοσιακός χορός μπορεί να αποτελέσει μια μορφή αντίστασης και διατήρησης της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.

 

Τρόποι συμμετοχής

• Χορευτικά σχήματα: Πολλοί νέοι συμμετέχουν σε χορευτικά σχήματα που δραστηριοποιούνται σε τοπικό ή πανελλαδικό επίπεδο. Αυτά τα σχήματα προσφέρουν την ευκαιρία στους νέους να μάθουν χορούς, να συμμετάσχουν σε παραστάσεις και να ταξιδέψουν.
• Φεστιβάλ και εκδηλώσεις: Τα φεστιβάλ και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις αποτελούν σημαντικές ευκαιρίες για τους νέους να έρθουν σε επαφή με τον παραδοσιακό χορό και να συμμετάσχουν σε αυτόν.
• Σχολεία και πανεπιστήμια: Η ένταξη του παραδοσιακού χορού στα σχολικά και πανεπιστημιακά προγράμματα μπορεί να συμβάλλει στην εξοικείωση των νέων με την πολιτιστική κληρονομιά και να ενθαρρύνει την συμμετοχή τους σε χορευτικά σχήματα.
• Social media: Τα social media παίζουν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην προώθηση του παραδοσιακού χορού και στην προσέλκυση νέων ακροατών.

 

Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι νέοι;

• Έλλειψη χρόνου: Οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής και οι πολλές υποχρεώσεις των νέων αφήνουν περιορισμένο ελεύθερο χρόνο για την ενασχόληση με τον παραδοσιακό χορό.
• Στερεότυπα: Ο παραδοσιακός χορός συχνά συνδέεται με στερεότυπα και προκαταλήψεις, κάτι που μπορεί να αποθαρρύνει τους νέους από το να τον προσεγγίσουν.
• Έλλειψη πληροφόρησης: Οι νέοι μπορεί να μην έχουν εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με τα χορευτικά σχήματα και τις εκδηλώσεις που διοργανώνονται στην περιοχή τους.

 

Πώς μπορούμε να ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή των νέων;

• Καινοτόμες προσεγγίσεις: Η δημιουργία νέων χορογραφιών και ο συνδυασμός του παραδοσιακού χορού με άλλες τέχνες μπορούν να τον καταστήσουν πιο ελκυστικό για τους νέους.
• Εκπαιδευτικά προγράμματα: Η ανάπτυξη εκπαιδευτικών προγραμμάτων που να απευθύνονται σε συγκεκριμένες ομάδες νέων μπορεί να συμβάλλει στην εξάπλωση της αγάπης για τον παραδοσιακό χορό.
• Χρήση των social media: Η αξιοποίηση των social media μπορεί να βοηθήσει στην προώθηση του παραδοσιακού χορού και στην δημιουργία μιας κοινότητας νέων χορευτών.
• Συνεργασίες: Η συνεργασία μεταξύ φορέων που ασχολούνται με τον παραδοσιακό χορό, σχολείων, πανεπιστημίων και πολιτιστικών οργανισμών μπορεί να οδηγήσει σε πιο ολοκληρωμένες και αποτελεσματικές δράσεις.

 

Ο παραδοσιακός χορός αποτελεί ένα πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και είναι σημαντικό να διατηρηθεί ζωντανός για τις επόμενες γενιές. Με τη σωστή προώθηση και υποστήριξη, ο παραδοσιακός χορός μπορεί να συνεχίσει να εμπνέει και να ενώνει τους ανθρώπους για πολλά χρόνια ακόμη.

 

Πηγή: xoreytis.gr

 

Πώς καθιερώθηκε το ”τσούγκρισμα” των ποτηριών και η ευχή «εις υγείαν»

Πώς καθιερώθηκε το ”τσούγκρισμα” των ποτηριών και η ευχή «εις υγείαν»

 

 

 

Το έθιμο αυτό έρχεται από την Αρχαία Ελλάδα

Κατά την διάρκεια των γευμάτων συνηθίζουμε να τσουγκρίζουμε τα ποτήρια και να ευχόμαστε εις υγείαν. Έχετε σκεφθεί ποτέ πως προέκυψε αυτή η συνήθεια;

 

Οι άνθρωποι πίνουν «εις υγείαν» από τότε που ανακάλυψαν την μπύρα και το κρασί. Το συνήθιζαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, Πέρσες οι Έλληνες και… όλοι οι άλλοι.

 

Γενικότερα η  κατανάλωση κρασιού από την αρχαιότητα ήταν συνδεδεμένη με ποικίλα τελετουργικά έθιμα. Τα έθιμα αυτά, ήταν και είναι εκφράσεις του συλλογικού ασυνειδήτου των ανθρώπων. Με τη χειρονομία της πρόποσης,  εκτός της σύσφιξης των κοινωνικών σχέσεων,  δίδεται η ευκαιρία να πει κανείς μια ευχή που αφορά ένα άτομο ή το κοινό καλό.

 

Στην Αρχαία Ελλάδα το κρασί το έπιναν με κύλικες, τα οποία  ήταν κύπελλα από πηλό, και οι  προπόσεις και οι ανακοινώσεις ευχών αποτελούσαν επιδιωκόμενες τελετουργικές διαδικασίες κατά τη διάρκεια των συμποσίων.

 

Συνήθως η πόση του κρασιού γινόταν από έναν κύλικα που περιφερόταν από άτομο σε άτομο της ομήγυρης. Αυτός ο τρόπος πόσης δημιουργεί πολύ πιο έντονα και ανάγλυφα την αίσθηση της συντροφικότητας, σε σχέση με το να πίνει ο καθένας από το δικό του κύπελλο, κάτι που συναντάται  σχεδόν παντού στην αρχαιότητα, όταν και κατά την διάρκεια των τελετουργιών οι συμμετέχοντες έπιναν από το ίδιο δοχείο, το οποίο αποκαλούνταν «δοχείο της αγάπης».

 

Στην αρχαία Μεσοποταμία λ.χ, όταν ανακαλύφθηκε η μπίρα (αρχαιότερη του κρασιού) και εκεί έπιναν επίσης από ένα μεγάλο κοινό δοχείο, με καλάμια που τα χρησιμοποιούσαν ως τα σημερινά καλαμάκια.

 

Το τσούγκρισμα τώρα, των ποτηριών έγινε κοινωνικό έθιμο από τότε που επινοήθηκε και εξαπλώθηκε το γυαλί, ιδίως μετά τα πρώτα χρόνια της Ρωμαιοκρατίας. Πιστεύεται όμως πως το εν λόγω εθιμοτυπικό, με την σφοδρή σύγκρουση των ποτηριών έχει τις ρίζες του στον μεσαίωνα, και πιο συγκεκριμένα ήταν ‘έμπνευση’ της αριστοκρατίας της εποχής, βασιλέων και λοιπών.

 

Τότε οι κούπες σερβίρονταν ξέχειλες από  κρασί, και μάλιστα δεν τσούγκριζαν απλά τα ποτήρια ώστε να ακουστεί μόνο ο ήχος του γυαλιού, αλλά γινόταν με δύναμη και τα ποτά αναπηδούσαν μέσα και έξω από την κούπα.

 

Σκοπός στην ουσία  του τσουγκρίσματος  ήταν ουσιαστικά να πέσει λίγο ποτό από το ένα ποτήρι στο άλλο, να γίνει μία «ανταλλαγή» οίνου δηλαδή.  Με αυτόν τον τρόπο,  και οι δύο συν-πότες έπιναν και μία μικρή ποσότητα από το κρασί του φίλου τους.

 

Αλλά γιατί γινόταν αυτό;  Για…  λόγους ασφαλείας. Λόγω της υψηλής κοινωνικής τους θέσης τους πολλοί πίστευαν πως κάποιοι ίσως έριχναν δηλητήριο στο κρασί τους. Με το τσούγκρισμα και την ανταλλαγή του οίνου, ήταν σίγουροι πως ο οικοδεσπότης δεν θα προσπαθούσε να τους δηλητηριάσει, εφόσον όλοι θα έπιναν από το ίδιο κρασί!

 

Μία ακόμη εκδοχή αναφέρει ότι, κάθε φορά που πίνουμε, πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία και να “ικανοποιούνται” και οι πέντε αισθήσεις. Η γεύση όταν πίνουμε. Η αφή καθώς κρατάμε το ποτήρι. Η όραση όταν εξετάζουμε προσεκτικά το χρώμα και την καθαρότητα του ποτού. Η οσμή όταν μυρίζει τα αρώματά του και προκειμένου να ικανοποιήσουμε και την ακοή προέκυψε το τσούγκρισμα των ποτηριών.

 

 

 

Πηγή: alfavita.gr

Dionolymposguide.gr

 

«ΕΣΚΟΥΤΑΡΙ» | Παραδοσιακό Κωνσταντινούπολης (1951)

«ΕΣΚΟΥΤΑΡΙ» | Παραδοσιακό Κωνσταντινούπολης (1951)

 

 

Τραγούδι της αγάπης σε δίσημο ρυθμό (2/4) από την περιοχή της Κωνσταντινούπολης. Μοιράζεται τη μελωδία του με το ευρύτερα γνωστό, πανέμορφο τραγούδι «Από ξένο τόπο» ή το «Ήχασα μαντήλι». Το τραγούδι απαντάται και στην τούρκικη παραδοσιακή μουσική, αλλά και ευρύτερα στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο.

 

Το Εσκούταρι ή Σκουτάρι ή Uskudar είναι η μεσαιωνική Χρυσόπολις, περιοχή της Κωνσταντινούπολης με σημαντικό ελληνικό πληθυσμό κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Βρίσκεται στην ασιατική ακτή της Πόλης, στο νότιο άκρο του Βοσπόρου.

 

ΔΙΣΚΟΣ:

Τραγούδια της Πόλης (Ρεμπέτικο Σεργιάνι Νο 2)

 

ΜΟΥΣΙΚΟΙ:

Τραγούδι: Βιργινία Μαγκίδου

Μπουζούκι: Νίκος Πουρπουράκης & Γ. Παπακαλός

Ακορντεόν: Γιάννης Γιάνναρος

Βιολί: Αντώνης Λώρης

Κιθάρα: Α. Πάνος.

 

Ηχογράφηση στη Νέα Υόρκη το Δεκέμβρη του 1951.

 

Ακούστε το τραγούδι:

https://www.youtube.com/watch?v=S-LBCMObCYM

 

 

Οι στίχοι:

Απ’ την Πόλη είμαι εγώ μέσα απ’ το χωριό,

μέσα από το Εσκούταρι κάποιον αγαπώ.

 

Ήτανε λεβέντης και γραμματικός,

σ’ όλες τις Τουρκοπούλες πήγαινε για γαμπρός.

 

Κάποιαν αγαπούσε και της έπαιρνε

ένα κουτί λουκούμια της επρόσφερνε.

 

[αχ, Στανμπούλ, αχ!]

 

 

Πηγή: youtube.com -  #greek_folk_music

Φωτογραφία: el.wikipedia.org

O Νόστος στον εορτασμό του Αγ. Γεωργίου στους Αγ. Αναργύρους

O Νόστος στον εορτασμό του Αγ. Γεωργίου στους Αγ. Αναργύρους

Ο Νόστος συμμετέχει στις εορταστικές εκδηλώσεις του Δήμου Αγ. Αναργύρων / Καματερού με τραγούδια και χορούς από Δυτική Θράκη και Μ. Ασία.

Καλή Επιτυχία !!!