TA ΚΑΖΑΝΑΡΙΑ Μνήμες Από Το Ζάλοβο (Τρίκωμο Γρεβενών)
Παρασκευή 16 Ιουλίου 2021
Παρασκευή 9 Ιουλίου 2021
Η Αγία Μαρίνα στην Παράδοση
Στις 17 Ιουλίου τιμάται η Αγία Μαρίνα και γιορτάζουν όλες οι Μαρίνες, οι οποίες αντιστοιχούν στο 0,51% του γυναικείου πληθυσμού της Ελλάδας. Η Μεγαλομάρτυς Αγία Μαρίνα γεννήθηκε στην Αντιόχεια το 289 μ.Χ. και πέθανε από μαρτύρια σε ηλικία μόλις 15 ετών, το 304 μ.Χ. Η μεγαλομάρτυς Μαρίνα είναι προστάτιδα Αγία της Λέρου. Στη Δυτική Χριστιανοσύνη η Αγία Μαρίνα (Αγία Μαργαρίτα) είναι προστάτιδα των εγκύων, του τοκετού, των πασχόντων από ασθένειες του ήπατος, των νοσοκόμων και του Κολεγίου Κουίνς του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.
Η προέλευση του ονόματος Μαρίνα είναι λατινική. Προέρχεται από το marinus που σημαίνει θαλάσσιος. Έτσι, αν θα μπορούσαμε να μεταφράσουμε το όνομα Μαρίνα θα λέγαμε ότι σημαίνει η Θαλασσινή. Ωστόσο, με βάση κάποια άλλη προσέγγιση το όνομα Μαρίνα σημαίνει μαραίνω. Όχι οτιδήποτε, αλλά το κακό και εκδιώκει το πονηρό.
H συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021.
Πέμπτη 8 Ιουλίου 2021
Ο Προφήτης Ηλίας στην Παράδοση
Σάββατο 3 Ιουλίου 2021
Καλό καλοκαίρι
Τετάρτη 30 Ιουνίου 2021
Ο Ιούλιος στην Παράδοση
Στην αρχαία Ελλάδα αποκαλείτο Εκατομβαιών. Ο
Ιούλιος ο έβδομος μήνας του Γρηγοριανού ημερολογίου και ο πέμπτος κατά το
Ρωμαϊκό, γι αυτό λεγόταν και Quintilios, μετονομάστηκε σε Ιούλιο από τον Ιούλιο
Καίσαρα (το 44 π.Χ.).
Από τις 21 Ιουλίου και έπειτα οι μέρες λέγονται Κυνάδες μέρες, γιατί ανατέλει μαζί με τον ήλιο ο Σείριος το πιο λαμπερό αστέρι που είναι ο αστερισμός του μεγάλου Κυνός και κάνει πολλή ζέστη.....
Ένα όνομα που έχει πάρει ο Ιούλιος και έχει περάσει μέσα σε παροιμίες και
γνωμικά, είναι το: Αλωνάρης, διότι τότε αλωνίζουν. Μία
τέτοια παροιμία είναι και η επόμενη: "Έτσι
το χει το λινάρι, για ν ανθεί τον Αλωνάρη", και λέγεται σε περιπτώσεις
ανθρώπων ιδιόρρυθμων, με ιδιοτροπίες, διότι το λινάρι ανθίζει τον Ιούλιο, μέσα
στις ζέστες και το λιοπύρι.
Στη Ζάκυνθο λέγεται η
παροιμία: "Το νερό του Αλωναριού παραλίγο σα φωτιά", για να τονιστεί η ζημιά που προκαλεί η βροχή του Ιουλίου στη σταφίδα.
Επίσης και η παροιμία: "Στο
κακορίζικο χωριό του Αλωνάρη βρέχει", που δείχνει πως η βροχή μες στον
Ιούλιο βλάπτει όλα τα προϊόντα.
Δευτερογιούλης
και Γυαλιστής είναι δύο άλλα ονόματα, τα οποία προήλθαν από το όνομα
του ρωμαϊκού μήνα Ιουλίου. Του Ιουλίου Καίσαρα. Εφόσον είχε ο Ιούνιος τον
χαρακτηρισμό Πρωτογιούλης, ο επόμενος μήνας ονομάστηκε Δευτερογιούλης.
Τέλος, χαρακτηρίζεται Γυαλιστής, γιατί την περίοδο αυτή ωριμάζουν τα φρούτα και "γυαλίζουν" τα σταφύλια.
Η συνέχεια στη σελίδα "Λαογραφική Παράδοση 2021" .....
Δευτέρα 31 Μαΐου 2021
Ο Ιούνιος στην ελληνική παράδοση: έθιμα από τον παλιό, καλό καιρό…
Ο Ιούνιος ήταν ο τέταρτος μήνας του αρχαίου ρωμαϊκού
ημερολόγιου με 29 ημέρες. Σήμερα είναι ο 6οςμήνας του χρόνου και έχει 30
ημέρες. Κατά μια άποψη πήρε το όνομά του από τη ρωμαϊκή θεά Γιούνο που ήταν
αντίστοιχη με την ελληνική Ήρα, στην οποία ήταν αφιερωμένος. Κατά μια άλλη
άποψη το όνομα του οφείλεται στον πρώτο ύπατο της Ρώμης Λεύκιο Ιούνιο Βρούτο.
Στις 21 Ιουνίου έχουμε το θερινό ηλιοστάσιο.
Ο Ιούνιος αντιστοιχεί με το τέλος του αρχαίου
ελληνικού μήνα Θαργηλίωνα και με τις αρχές του Σκιροφορίωνα. Είναι ο μήνας του
θερισμού και πολλών άλλων γεωργικών εργασιών. Έχει πολλές ονομασίες, από τις
οποίες η πιο διαδεδομένη είναι «θεριστής» που προέρχεται από τον θερισμό των
σιτηρών. Επίσης Πρωτόλης ή Πρωτογιούλης, δηλ. πρώτος μήνας και αρχή του
καλοκαιριού, Αλυθτσατσής (Κάλυμνος), Ρινιαστής (Πάρος), Ορνιαστής (Άνδρος),
Λιοτρόπης, Κερασάρης (Γρεβενά) & Κερασινός (Πόντος), γιατί τότε ωριμάζουν
τα κεράσια.
ΕΡΓΑΣΙΕΣ:
Θερίζουν σιτάρια, κριθάρια, όσπρια, σανά.
Ποτίζουν & σκαλίζουν τα χωράφια.
Φυτεύονται σπανάκια, φασόλια, κουνουπίδια.
«Χαρακώνουν» τ' αμπέλια. Καταπολεμούν τις ασθένειες τους.
Μάζεμα ντομάτας, μελιτζάνας, πιπεριάς, κολοκυθιάς.
Μεταφορά κυψελών στο θυμάρι.
Απογαλακτισμός των ζώων, που είναι 3 μηνών.
Πρώιμο ζευγάρωμα προβάτων.
ΕΘΙΜΑ-ΠΡΟΛΗΨΕΙΣ:
ΤΟΥ ΘΕΡΙΣΜΟΥ: Στο Δρυμό Θεσ/κης & αλλού, το πρώτο δεμάτι σταχυών που δένουν, το στήνουν όρθιο και το προσκυνούν, ενώ ο νοικοκύρης ρίχνει νομίσματα.
Στη Σκύρο σαν αποθερίσουν, αφήνουν δύο λημάρια αποθέρι στο χωράφι άθερα, για χαρά του χωραφιού και για να φάνε τα πουλιά και τα αγρίμια.
Σάββατο 1 Μαΐου 2021
Μάϊος λαογραφία - παροιμίες-
έθιμα - τραγούδια - ξόρκια
Μάϊος, Μάης, Καλομήνας, Λούλουδος, Τριανταφυλλιάς,
Πράσινος, Φουσκοδέντρης, Πενταφάς, Κερασάρης.
"Μάης άβρεχτος, χρονιά ευτυχισμένη"
Ο Μάιος πήρε την ονομασία του από τη ρωμαϊκή λέξη
"Μαία", όπως προφερόταν το όνομα της μητέρας του Ερμή Μαίας.
Διατηρούνται επίσης και αρκετές αρχαίες δοξασίες.
Και στην αρχαιότητα και τώρα, είναι μήνας αφιερωμένος
στη λατρεία νεκρών, άρα μήνας γρουσούζης πλαισιωμένος με διάφορες
προκαταλήψεις, όπως η απαγόρευση των γάμων την περίοδο αυτή.
Υπάρχουν δύο φράσεις που λέγονται με παρόμοιο νόημα: "Τον κόκκινο Μάη", που σημαίνει "ουδέποτε",
και το "Ζήσε, μαύρες μου, να φας
το Μάη τριφύλλι!". "Το άλογο πέθανε από πείνα στα μέσα του χειμώνα,
και του έλεγαν τι θα φάει την άνοιξη"! Η παροιμία αυτή λέγεται σε
περίπτωση μακρινών υποσχέσεων, όταν υπάρχουν επείγουσες άμεσες ανάγκες.
Βασισμένη στο ποιμενικό έθιμο του κουρέματος των
κοπαδιών τον Μάιο, η παροιμία
"Μαθημένο να τ αρνί να κουρεύεται το Μάη", δείχνει ότι κάποιος
έχει πλέον συνηθίσει στις απανωτές κακοτυχίες.
Τέλος, θεωρείται κατάρα να γίνεις εργάτης αυτόν τον μήνα, διότι στα χωριά οι
εργασίες ξεκινάνε το πρωί και τελειώνουν με το σούρουπο, και ο Μάιος διαθέτει
ατελείωτες μέρες.
Η συνεχεια στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021.
Πέμπτη 1 Απριλίου 2021
Ο μήνας Απρίλιος στη λαογραφία
Ο Απρίλιος
είναι ο τέταρτος μήνας κατά το Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο. Κατά το
Ρωμαϊκό αποτελούσε το δεύτερο μήνα του έτους.
Ονομάστηκε έτσι από το λατινικό ρήμα aperio, που
σημαίνει ανοίγω, επειδή το μήνα αυτό ανοίγουν τα πάντα: τα δέντρα, τα λουλούδια,
ο καιρός. Είναι ο κατεξοχήν μήνας της άνοιξης, γι’ αυτό στην αρχαία Ρώμη ήταν
αφιερωμένος στη θεά Αφροδίτη. Την τιμούσαν όλες οι γυναίκες με τον ίδιο τρόπο
την 1η του μήνα κάθε χρόνο αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο.
Ο Ιωάννης ο Λυδός ένας συγγραφέας του 6ου π.Χ. αιώνα
γράφει: «Αι σεμναί γυναίκες (δηλαδή οι αρχόντισσες), «υπέρ ομονοίας και βίου
σώφρονος ετίμων την Αφροδίτην», ενώ οι άλλες – «αι του πλήθους γυναίκες», όπως
τις λέει – αυτές για να τιμήσουν την Αφροδίτη, πήγαιναν την πρωταπριλιά να
λουστούν στα λουτρά των αντρών – πράγμα φυσικά έξω από τα καθιερωμένα – και στα
μαλλιά τους φορούσαν στεφάνια από μυρσίνη.
Πρωταπριλιά
Την πρωταπριλιά, όπως ξέρουμε, το ‘χουν σε καλό να
λένε ψέματα, να γελούν (με την ενεργητική σημασία του ρήματος), να κοροϊδεύουν
τους άλλους. Γιατί άραγε;
Η συνέχεια στη σελίδα "Λαογραφική Παράδοση 2021"
Κυριακή 28 Φεβρουαρίου 2021
Ο Μάρτιος στην Παράδοση
Στο Ιουλιανό και
αργότερα στο Γρηγοριανό ημερολόγιο έχει 31 ημέρες. Από τις 19 μέχρι τις 23
Μαρτίου ο ήλιος μπαίνει στον αστερισμό του Κριού. Στις 21 Μαρτίου
πραγματοποιείται η αστρονομική έναρξη της άνοιξης με τη λεγόμενη «εαρινή
ισημερία», δηλ. την ίση χρονική διάρκεια ημέρας και νύχτας. Το όνομα του είναι
ρωμαϊκής καταγωγής. Είχε οριστεί ως ο μήνας του θεού Μαρς, που
αντιστοιχεί με τον Άρη, το θεό του πόλεμου των αρχαίων Ελλήνων. Άλλοι υποστηρίζουν
ότι ήταν αφιερωμένος στον Mercurius δηλ. τον Ερμή. Οι μεγάλες καιρικές
μεταβολές του, έδωσαν αφορμή στη λαϊκή φαντασία να πλάσει μύθους, θρύλους,
παροιμίες και παραδόσεις, που αναφέρονται στα βασικά γνωρίσματα του.
Αρκετοί μύθοι ζητούν να αιτιολογήσουν, γιατί ο Μάρτης μια γελά και μια κλαίει. Σύμφωνα με κάποια αθηναϊκή παράδοση ο Μάρτης έχει δυο γυναίκες, την μια πολύ όμορφη και φτωχή, την άλλη πολύ άσκημη και πολύ πλούσια. Ο Μάρτης κοιμάται στη μέση. Όταν γυρίζει προς την άσκημη, κατσουφιάζει, μαυρίζει και σκοτιδιάζει όλος ο κόσμος, όταν γυρίζει από την όμορφη, γελάει, χαίρεται και λάμπει όλος ο κόσμος. Αλλά τις περισσότερες φορές γυρίζει από την άσχημη γιατί αυτή είναι πλούσια και τρέφει και τη φτωχή και όμορφη.
Άλλες ονομασίες:
Ανοιξιάτης,
Κλαψομάρτης, Πεντάγνωμος, Φυτευτής και Βαγγελιώτης (λόγω Ευαγγελισμού)
Έθιμα –
Προλήψεις:
Οι πρώτες μέρες του Μάρτη. Μέρες δηλ. που από τις καιρικές συνθήκες τους μπορούν να γίνουν σχετικές προγνώσεις για όλο το χρόνο.
Η συνέχεια στη σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021.....
Δευτέρα 1 Φεβρουαρίου 2021
Ο Φεβρουάριος στην Παράδοση
Ο δεύτερος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό
Ημερολόγιο που έχουμε υιοθετήσει είναι ο Φεβρουάριος, με 28 ημέρες στα κοινά
έτη και μία παραπάνω (29) στα δίσεκτα.
Στα λατινικά η λέξη Φεβρουάριος προέρχεται από το ρήμα
februum που σημαίνει εξαγνίζω. Η λατινική λέξη februa σημαίνει καθαρκτικός και
το ουδέτερο του πληθυντικού του februa σήμαινε καθαρτήριος αλλά και τη θρησκευτική
γιορτή που γίνονταν τον μήνα Φεβρουάριο στη Ρώμη (Februa ή Februatio).
Ο Φεβρουάριος αντιστοιχούσε προς τον αττικό μήνα
Ανθεστηριώνα.
Με την καθιέρωση του Ιουλιανού ημερολόγιου (46 π.χ.)
περιορίστηκαν οι μέρες του μήνα αυτού από 30 που ήταν ως τότε σε 29, και την
εποχή του αυτοκράτορα Αυγούστου του αφαιρέθηκε μια ακόμη ημέρα, που προστέθηκε
στον μήνα Αύγουστο προς τιμήν του Αυτοκράτορα.
Το ελληνικό Φλεβάρης (άσχετο όσο κι αν δείχνει ότι
ταιριάζει με το Φεβρουάριος) προέρχεται από τις φλέβες της γης, τα υπόγεια νερά
που αναβλύζουν το μήνα αυτόν από τις πολλές του συνήθως βροχές. Ο Φεβρουάριος
αντιστοιχούσε προς τον αττικό μήνα Ανθεστηριώνα ενώ οι Ρωμαίοι τον αφιέρωναν
στο θεό Ποσειδώνα λόγω ακριβώς των συχνών του βροχών. Στην Ελλάδα έχει λάβει
διάφορες λαϊκές ονομασίες όπως Κουτσοφλέβαρος, Φλιάρης, Κούντουρος, Κούτσουλος
(Κύπρος), Ληψομήνας, Κουτσός, Κουτσούκης (Πόντος), Κλαδευτής, Μικρός,
Μεθυσμένος (γιατί πίστευαν πως δεν ήξερε τι του γίνεται και τι κάνει) και
Γκουζούκης.
Γιορτές και Έθιμα
Η συνέχεια στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021 .....
Πέμπτη 31 Δεκεμβρίου 2020
Ο Ιανουάριος στην Παράδοση
Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2020
Ο Δεκέμβριος στην ελληνική Παράδοση
Ο Δεκέμβριος ή Δεκέμβρης είναι πρώτος μήνας του χειμώνα μα τελευταίος του χρόνου. Τα πρώτα μεγάλα κρύα, τα χιόνια στα βουνά αλλά και στα πεδινά και κυρίως η μεγάλη, παγκόσμια πια, γιορτή των Χριστουγέννων, με τα λαμπιόνια και τα φώτα παντού, τις εξορμήσεις και τα ταξίδια, τα χειμερινά ρούχα και τα κασκόλ, τις βιτρίνες των καταστημάτων, τα γιορτινά τραπέζια και τους φίλους, χαρίζουν στον Δεκέμβριο μια μοναδική γοητεία.
Η ονομασία του προέρχεται από τον λατινικό αριθμό decem, δηλαδή δέκα, αφού ο Δεκέμβριος ήταν τότε στα… βαφτίσια ο δέκατος στη σειρά μήνας του έτους. Το decem (dieci στα ιταλικά=δέκα) τροφοδότησε και όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες (Dicembre στα ιταλικά, Diciembre στα ισπανικά, December στα αγγλικά, Dezember στα γερμανικά, Décembre στα γαλλικά, Dezembro στα Πορτογαλικά κ.ο.κ). Ο λαός μας τον λέει και Χριστουγεννιάτη, Χιονιά, Βρομαλίτη, Χριστουγεννάαρη, Χριστουγεννά, Άσπρο ή Ασπρομηνά, Χιονιά.
Στο ρωμαϊκό ημερολόγιο λοιπόν πρωτοχρονιά ήταν η 1η Μαρτίου, έτσι ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος μήνας του έτους. Το 153 π.Χ. η Σύγκλητος καθιέρωσε ως πρώτο μήνα τον Ιανουάριο και δεύτερο τον Φεβρουάριο, έτσι όλοι οι μήνες μετατοπίστηκαν κατά δύο μετά στη σειρά. Επομένως, ο Δεκέμβριος έγινε ο δωδέκατος μήνας ενώ το 46. π.Χ. καθιερώθηκε το νέο Ιουλιανό ημερολόγιο από τον Ιούλιο Καίσαρα όπου οι Σεπτέμβριος, Οκτώβριος, Νοέμβριος, Δεκέμβριος διατήρησαν τα ονόματά τους παρά την αλλαγή σειράς τους (ένατος, δέκατος, ενδέκατος, δωδέκατος).
Η συνέχεια με γιορτές, έθιμα και παροιμίες για το μήνα Δεκέμβριο, στη σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2020
Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2020
Ανακοίνωση Νόστου
Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2020
Ο Νοέμβριος στην Παράδοση
Τετάρτη 28 Οκτωβρίου 2020
10 λόγοι που μου αρέσουν οι παραδοσιακοί χοροί
80 Χρόνια από την Ιστορική Επέτειο του ΟΧΙ
Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2020
Άγιος Δημήτριος: Αρματωμένος την Αρματωσιά του Θεού
Άγιος Δημήτριος: Αρματωμένος την Αρματωσιά του Θεού
Ο άγιος Δημήτριος μαζί με τον άγιο Γεώργιο, είναι τα δυό παλληκάρια της χριστιανοσύνης. Αυτοί είναι κάτω στη γη, κ οἱ δυό αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ είναι απάνω στον ουρανό. Στα αρχαία χρόνια τους ζωγραφίζανε δίχως άρματα, πλην στα κατοπινά τα χρόνια, τους παριστάνουνε αρματωμένους με σπαθιά και με κοντάρια και ντυμένους με σιδεροπουκάμισα. Στον έναν ώμο έχουνε κρεμασμένη την περικεφαλαία και στον άλλον το σκουτάρι, στη μέση είναι ζωσμένοι τα λουριά που βαστάνε το θηκάρι του σπαθιού και το ταρκάσι πόχει μέσα τις σαγίτες και το δοξάρι. Τα τελευταία χρόνια, ύστερα από το πάρσιμο της Πόλης, οι δυό αυτοί Άγιοι και πολλές φορές κι ἄλλοι στρατιωτικοί Άγιοι, ζωγραφίζουνται καβαλλικεμένοι απάνω σε άλογα, σε άσπρο ο άγιος Γεώργης, σε κόκκινο ο άγιος Δημήτρης. Κι ὁ μεν ένας κονταρίζει ένα θεριό κι ὁ άλλος έναν πολεμιστή, τον Λυαίο.
Η συνέχεια του άρθρου στη σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2020.
-
O Νόστος στον εορτασμό του Αγ. Γεωργίου στους Αγ. Αναργύρους Ο Νόστος συμμετέχει στις εορταστικές εκδηλώσεις του Δήμου Αγ. Αναργύρων / Καμα...
-
Παραστημό, παραγλυμό - Κύθνος Κυκλάδων Τραγούδι της δουλειάς (του θερισμού) από το νησί της Κύθνου, γνωστό και στο διπλανό νησί τη...
-
Πώς οι χοροί μεταδίδουν ιστορίες, συνήθειες και αξίες Ο χορός: Μια γλώσσα πέρα από τα λόγια Ο χορός, από τα αρχαία χρόνια, αποτελε...

















