Φθινοπωρινή ισημερία στην Αρχαία Ελληνική Παράδοση

Συμβαίνει  κάθε  χρόνο, αλλά ο ερχομός του φθινοπώρου δεν παύει να μας εκπλήσσει. Είναι  οι νέες μυρωδιές που ξεχύνονται στον αέρα; Είναι τα πρωτοβρόχια; Είναι η πτώση της θερμοκρασίας; Είναι  η αλλαγή του σκηνικού της φύσης;  Ό,τι και να είναι,  μάς φορτώνει με αλλαγές συναισθημάτων και σκέψεων. Σαν κάτι να περιμένουμε καινούργιο να μας φέρει.

Ο Ήλιος, αυτός ο παντεπόπτης, φταίει για όλα.Από τα πανάρχαια χρόνια οι άνθρωποι σε όλα τα πλάτη και μήκη της γης λάτρεψαν ως θεούς τα δύο ευκολοδιάκριτα ουράνια  σώματα, τον  Ήλιο και τη Σελήνη.

Στο πλαίσιο αυτής της λατρείας ο ρόλος της Σελήνης ήταν απλώς χθόνιος και ημερολογιακός. Ο φόβος και το δέος του ανθρώπου, όταν το σκοτάδι κατάπινε το φως εξαιτίας της  απουσίας του άστρου της ημέρας, έγινε η αιτία  Ήλιος να αποτελέσει την πρώτη θεότητα σε όλες τις αρχαίες θρησκείες. Ο θεός Ήλιος ταυτίστηκε με το υπέρτατο ον που αποτελεί τον χορηγό τού φωτός και της ζωής.  Κατά τη μυθολογία ο Ήλιος είναι γιος του Υπερίωνα και της Ευρυφάεσσας.  Αδέρφια του η  ροδοδάκτυλη  Ηώ κι η ωραιοπλέξουδη Σελήνη.

Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Διάφορα Άρθρα 3 ...

 

Ο αυτοσχεδιασμός του πρωτοχορευτή/της πρωτοχορεύτριας

 στον παραδοσιακό χορό

Πώς είναι ή πώς θα “έπρεπε” να είναι. Χορευτές υπάρχουν αναρίθμητοι, πολλών ειδών χορού, πολλών ηλικιών και πολλών επιδόσεων και ηθών. Το τελευταίο, το ήθος, ίσως μας απασχολεί λίγο περισσότερο στον παραδοσιακό χορό αφού είναι λαϊκή δημιουργία. Ο παραδοσιακός χορευτής, και δη ο πρώτος, πρέπει να συγκεντρώνει ένα σύνολο χαρακτηριστικών και χαρισμάτων, τα οποία σε συνδυασμό και σωστή αναλογία θα τον θέσουν άξιο και εξαιρετικό.

Η συνέχεια στη σελίδα  Άρθρα για χορό......

Το Θέατρο στη Λέσβο

 

                                      

 

Η Λέσβος είναι κοιτίδα πολιτισμού, οπότε δε θα μπορούσε να μην έχει ιστορία και στο θέατρο, σε μια από τις τέχνες, που διδάσκει , σε όποιον μπορεί να την αντιληφθεί, την ευγένεια, το κάλλος, το ήθος και που συνδέεται  με τη λαμπρότητα και την ανάπτυξη της ευαισθησίας και της δημιουργικής φαντασίας…όπως έλεγε και ο Κάρολος Κουν «κάνουμε Θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να φτιαχτεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας».

 Δε θα μπορούσε λοιπόν η Λέσβος να μην έχει και σ’ αυτόν τον τομέα παρουσία και παράδοση. Αρχής γενομένης από την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή εποχή- τότε που άρχισε η τέχνη αυτή στο νησί- τότε λοιπόν χρονολογείται το αρχαίο θέατρο της Μυτιλήνης, ένα από τα μεγαλύτερα της αρχαιότητας, χωρητικότητας 18.000-20.000 θεατών το οποίο αποτέλεσε πρότυπο για την κατασκευή του αρχαίου θεάτρου της Ρώμης.

Πολλούς αιώνες μετά και μεταφερόμαστε συγκεκριμένα στον προπερασμένο αιώνα , σημαντική είναι η παρουσία του ερασιτεχνικού θεάτρου, με τις πρώτες θεατρικές  παραστάσεις να παρουσιάζονται στην Αγιάσο. Η πρώτη παράσταση με το έργο του Δημητρίου Βυζαντίου «Βαβυλωνία» δόθηκε το 1879 από το σωματείο «Φιλόπτωχος Αδελφότης Αγιάσου», και μάλιστα η παράσταση ανέβηκε  για την αντιμετώπιση των αναγκών των πυροπαθών κατοίκων που επλήγησαν από τη μεγάλη πυρκαγιά  της 15^ης Αυγούστου 1877.

 Έκτοτε ακολούθησαν κι άλλες από το Αναγνωστήριο Αγιάσου με συνέπεια το ερασιτεχνικό θέατρο να γίνει παράδοση. Τα  θέματα που πραγματεύονταν προέρχονταν από το τι επικρατούσε την κάθε εποχή, παρουσίαζαν λοιπόν μεταξύ άλλων ειδυλλιακά δράματα, τραγωδίες εθνικού περιεχομένου και μονόπρακτες κωμωδίες.  Παίχτηκαν επίσης έργα φουστανέλας του Περεσιάδη, Βότσαρη και άλλων. Μετά την απελευθέρωση του νησιού οι παραστάσεις συνεχίστηκαν. Το 1952, όπου επανιδρύθηκε το Αναγνωστήριο έγιναν πολλές προσπάθειες για θεατρικό εξοπλισμό , ενώ αντικαταστάθηκε και το βεστιάριο

 Παρουσιάστηκαν επίσης με επιτυχία αρκετά ελληνικά και ξένα έργα. Οι Αγιασώτες , αλλά και τα υπόλοιπα χωριά ,από νωρίς αισθάνθηκαν την ανάγκη να γράψουν θεατρικά έργα στο ντόπιο γλωσσικό τους ιδίωμα, με ηθογραφικό κυρίως περιεχόμενο. Οι ερασιτέχνες του Αναγνωστηρίου παρουσίασαν με εξαιρετική επιτυχία και οκτώ οπερέτες (κυρίως του Νικ. Χατζηαποστόλου) στο διάστημα 1958-1974. Όπως είναι γνωστό, η οπερέτα, το μικρό αυτό κωμικό μελόδραμα, παρουσιάζει αρκετές δυσκολίες, γιατί εκτός από την πρόζα, υπάρχει η μουσική, ο χορός και το τραγούδι, που απαιτούν συντονισμό. Το Αναγνωστήριο ανέβασε και λεσβιακές επιθεωρήσεις που γράφτηκαν στο αγιασώτικο γλωσσικό ιδίωμα. Ακολούθησαν κι άλλοι θίασοι στο νησί , αλλά και στην Αθήνα από διάφορους  πολιτιστικούς  Συλλόγους που έπαιξαν έργα σε ντοπιολαλιά, αλλά και έργα Ελλήνων και  Ξένων Συγγραφέων. Σημαντικό έργο έχει επιδείξει η Θεατρική Ομάδα του Συλλόγου Πολιχνιατών Αθήνας , η οποία μετρά 18 χρόνια παρουσίας στα θεατρικά δρώμενα . Ξεκίνησε με θεατρικά έργα στη ντοπιολαλιά αλλά πλέον ανεβάζει, εδώ και χρόνια, έργα Ελλήνων και ξένων συγγραφέων. Έχει επίσης έντονη φιλανθρωπική δράση. Επίσης, ο Παγγεραγωτικός Σύλλογος Αθήνας τα τελευταία δύο χρόνια έχει ανεβάσει δύο θεατρικές παραστάσεις σε ντοπιολαλιά, αναβιώνοντας έθιμα της Λέσβου.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι το 1917 ιδρύθηκε ο πρώτος «Φιλοτεχνικός Όμιλος» από μια ομάδα πνευματικών ανθρώπων, με διευθυντή το Γ. Σημηριώτη με τέσσερα τμήματα:
φιλολογικό, λαογραφικό, μουσικό και θεατρικό, όπου ανέβασαν πολλές παραστάσεις με μεγάλη επιτυχία. O Όμιλος βοήθησε να κατανοήσουν και να αγαπήσουν οι Μυτιληνιοί το θέατρο και δημιουργήθηκε έτσι θεατρόφιλο κοινό στο νησί . Σήμερα, ο Πολιχνίτος, το Πλωμάρι, ο Μόλυβος, και η Καλλονή έχουν δικό τους θέατρο.

Πηγή :www.agiasos.gr

 

Ο Ήλιος και το δημοτικό τραγούδι

Ήλιε μ’ που βγαίνεις το πρωί

και το ντουνιά ζεσταίνεις

μένα γιατί μ' αρνήθηκες;

σαν το δεντρί μαραίνομαι,

σαν φύλλο κιτρινίζω χωρίς

εσένα ήλιε μου

μια χαραυγή αχ μαύρη χαραυγή

στο σκότος θα πεθάνω

και συ θα παίζεις θα γελάς

Ακούστε το τραγούδι:

https://www.youtube.com/watch?v=T7Y8ls4-qKY

Ο Ήλιος, η βασικότερη πηγή ενέργειας, αποτελεί παράλληλα και βασική πηγή έμπνευσης και στιχουργίας.

                Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021...

Το αμπέλι και το κρασί στην τοπική μας ιστορία και τις λαϊκές μας παραδόσεις

Ο Σεπτέμβρης σηματοδοτεί την έλευση του Φθινοπώρου. Η μέρα αρχίζει σιγά-σιγά να μικραίνει και η φύση παίρνει όψη μελαγχολική. Είναι ο μήνας τού τρυγητού και μια  ακόρεστη επιθυμία με κυριεύει να υμνήσω το αμπέλι και το κρασί. Δεν ξέρω αν φταίνε οι αναμνήσεις της παιδικής  ηλικίας ή ο ενθουσιασμός του αμπελοκαλλιεργητή. Σημασία έχει πως αυτή  η  εποχή πάντα με κατακτούσε  ολοκληρωτικά.

Νιώθω να πλανιέμαι αφημένος σε τόπους μυστηριώδεις και μαγευτικούς. Σε κόσμο φτιαγμένο  από τελετουργίες διονυσιακές. Θυμάμαι τους τρυγητές να τραγουδούν στ’ αμπέλια του Σεπτέμβρη. Τα γαϊδουράκια φορτωμένα με κοφίνια, γιομάτα από σταφύλια. Τον εαυτό μου να κρατάει ένα λουρί  και να τα συνοδεύει από το αμπέλι μέχρι το σπίτι. Ήταν ένα δρομολόγιο φτιαγμένο από εικόνες μεθυστικές. Στο  πατητήρι πατούσαμε τα σταφύλια ξυπόλυτοι. Έτρεχε αδιάκοπα ο κεχριμπαρένιος μούστος κάτω από τα πόδια μας. Κουβάδες πήγαιναν κι έρχονταν για να γεμίσουν τα βαρέλια με το  γλυκύτατο νέκταρ.  Κι όταν ξεκινούσε η ζύμωση για να μετατραπεί ο μούστος σε θεϊκό κρασί, μια αποπνικτική μυρωδιά απλωνόταν σε όλη τη γειτονιά. 

Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021...

Αγία Θεοδώρα Βάστα Αρκαδίας: 

Το μικρό εκκλησάκι με τα 17 πλατάνια στη στέγη του

 Εορτάζει στις 11 Σεπτεμβρίου

Η διαδρομή προς την Αγία Θεοδώρα Βάστα αποζημιώνει και με το παραπάνω τον επισκέπτη, αφού το τοπίο είναι ειδυλλιακό. Καθώς κανείς πλησιάζει το βουητό των νερών που αναβλύζουν από τα θεμέλια της μικρής εκκλησίας ακούγεται ολοένα και εντονότερο, προκαλώντας στον επισκέπτη δέος μπροστά στο θέαμα που τελικά αντικρίζει.

Δεκαεφτά μεγάλα δέντρα ξεπηδούν από την στέγη ενός μικρού πέτρινου ναϊδρίου στην Αγία Θεοδώρα Βάστα, την ώρα που από τα θεμέλιά της αναβλύζουν τα νερά ενός κεφαλαριού. Γιορτάζει στις 11 Σεπτεμβρίου, ωστόσο χιλιάδες προσκυνητές επισκέπτονται το εκκλησάκι όλο το χρόνο για να προσκυνήσουν και να θαυμάσουν αυτό το μοναδικό σύμπλεγμα. Ένα ανεξήγητο θαύμα της φύσης που κυριαρχεί στο γαλήνιο αυτό τοπίο.

Όσο εντυπωσιακή είναι η εικόνα του μικρού Ναού της Αγίας Θεοδώρας, άλλο τόσο εντυπωσιακή είναι η ιστορία της ζωής της.

Ιστορικά και βιογραφικά στοιχεία για την Αγία Θεοδώρα

Σχετικά με την Οσιοπαρθενομάρτυρα Θεοδώρα, της οποίας η μνήμη τιμάται κάθε χρόνο στις 11 Σεπτεμβρίου στο χωριό Βάστα Αρκαδίας, έχουν ακουστεί πολλές και διάφορες ιστορίες, κυρίως για τον τρόπο με τον οποίο άρχισε να υπηρετεί το μοναχισμό.

Οι δύο πιο γνωστές ιστορίες αναφορικά με την Αγία Θεοδώρα έχουν ως εξής: σύμφωνα με την πρώτη, η Αγία καταγόταν από μία φτωχή οικογένεια και εφόσον ήταν το μεγαλύτερο παιδί της, εξαιτίας της οικονομικής ανέχειας της οικογένειάς της, αναγκάστηκε να μεταμφιεστεί σε άνδρα και να υπηρετήσει ως μισθοφόρος στρατιώτης.

Τότε τον ερωτεύτηκε μία νεαρή κοπέλα (ως Θεόδωρο πλέον) και επειδή δεν υπήρξε ανταπόκριση από τον Θεόδωρο, η νεαρή τον κατηγόρησε ότι την είχε αφήσει έγκυο.

Έτσι φαίνεται να οδηγήθηκε στο μαρτύριο από την οικογένεια της κοπέλας.

Το υπόλοιπο άρθρο στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021...

Συγχαρητήρια Παύλο !!!

Ο Παύλος στο Πανεπιστήμιο

Επιτέλους ένα ακόμα ευχάριστο νέο.

Ο Παύλος, γιος της Βικούλας μας και πρωτοχορευτής μας στον Νόστο πέρασε ΠΡΩΤΟΣ στο τμήμα Βιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου στην Αθήνα με 19.100 μόρια!!!

Συγχαρητήρια Παύλο!

 Όπου κι αν πας, όσα κι αν καταφέρεις στη ζωή σου, να θυμάσαι πάντα ότι για εμάς, ήσουν ήδη ένα λαμπρό χορευτικά ... αστέρι!💓💓💓

 Ανάπιασμα προζυμιού στην λαική παράδοσή μας

Τό γνωστό "χωριάτικο ψωμί " όπως τό ξέρουμε , είναι αυτό πού πλάθετε μέ προζύμι καί μόνο προζύμι. Τό αποτέλεσμα είναι ένα μεστό, γλυκό καί πραγματικά χορταστικό ψωμί.

Άς δούμε λοιπόν τόν παραδοσιακό τρόπο ζυμώματος.

Μέ τήν φράση "πιάνω τό προζύμι" , εννοείτε πώς τό προζύμι πού έχουμε στήν άκρη από τό προηγούμενο ζύμωμα , τό αναζωγονοποιούμε. Αυτό γίνετε μέ τήν προσθήκη ολίγου θερμού ύδατος καί μέ αλεύρι . Δηλαδή ξαναζωντανεύουμε τό προζύμι καί αρχίζουν νά ενεργοποιούνται οί ζυμομύκητες.

Τί κάνουμε, παίρνουμε τό "στάσιμο" προζύμι, τού ρίχνουμε λίγο νεράκι ζεστό καί λίγο αλεύρι καί τό ανακατεύομε νά ενωθούν τά υλικά. Τό τελικό αποτέλεσμα είναι μιά ολίγον ρευστή μάζα καί όχι ζυμάρι. Μετά τό σκεπάζουμε μέ πετσέτα καί τό βάζουμε σέ θερμό μέρος νά αρχίσει νά γίνετε ή ζύμωση καί νά διογκωθεί καί νά δημιουργήσει φουσκάλες , πράγμα πού δηλώνει πώς έχει γίνει ό "βρασμός" από τούς ζυμομύκητες πού ξαναζωντάνεψαν.

Αυτό πού πρέπει νά ξέρουμε είναι πώς ό σημαντικότερος ρόλος δέν είναι τό πόσο θερμό είναι τό μέρος πού θά τό τοποθετήσουμε γιά νά γίνει , αλλά ό χρόνος πού θέλει από μόνο του νά ενεργοποιηθεί.

Έτσι, συχνά θά ήταν καλό νά ξέρετε πώς τό προζύμι τό "έπιαναν" από τό βράδυ γιά νά έχει τόν χρόνο του καί αυτό , αλλά καί ή νοικοκυρά πού θά πλάσει τήν άλλη ημέρα.

Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021...

Αφιέρωμα στον Μίκη Θοδωράκη --- Ο ζορμπάς

 

Ο χορός του Ζορμπά – Το αναλλοίωτο στο χρόνο συρτάκι που συνέθεσε ο Μίκης Θεοδωράκης

 

  

Ακόμη και σήμερα, 56 χρόνια μετά την πρώτη φορά που ακούστηκε αυτή η μουσική στην ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη με τον Άντονυ Κουίν, υπάρχουν άνθρωποι σε όλες τις άκρες του κόσμου που ακούγοντας τις δύο πρώτες νότες του «Ζορμπά», ακούν την Ελλάδα.

Από τις πρώτες νότες θυμίζει Ελλάδα. Ξεκινά σε αργό ρυθμό και όσο προχωράει επιταχύνεται, παραμένοντας αναλλοίωτο στο χρόνο και ξεχωρίζοντας αναμέσα στις αμέτρητες καλλιτεχνικές κληρονομιές μας: Ο λόγος για τον χορό του Ζορμπά, το μοναδικό συρτάκι, που έγραψε ο Μίκης Θεοδωράκης και περιλήφθηκε στο άλμπουμ «Zorba the Greek», που ήταν και το soundtrack της ταινίας «Αλέξης Ζορμπάς».

Η ταινία κυκλοφόρησε το 1965 σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη με πρωταγωνιστή τον Άντονι Κουίν. Ήταν βασισμένη στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Ζορμπάς» και κέρδισε τρία Όσκαρ. Με την κυκλοφορία της ταινίας το κομμάτι έγινε γνωστό σε όλο τον κόσμο, ενώ διάφοροι μουσικοί από όλες τις χώρες και από όλα τα είδη της μουσικής το διασκεύασαν χαρίζοντάς του από μια θέση σε πολλά μουσικά charts παγκοσμίως. Ο χορός είναι γνωστός και σαν «Zorba the Greek Dance Syrtaki».

Πρόκειται για ένα από τα δημοφιλέστερα κομμάτια του Έλληνα συνθέτη και έχει συμπεριληφθεί σε πολλούς compilation δίσκους του.

Ακόμη και σήμερα, 56 χρόνια μετά την πρώτη φορά που ακούστηκε αυτή η μουσική στην ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη με τον Άντονυ Κουίν, υπάρχουν άνθρωποι σε όλες τις άκρες του κόσμου που ακούγοντας τις δύο πρώτες νότες του «Ζορμπά», ακούν την Ελλάδα.

Το συρτάκι είναι μια μίξη στοιχείων από ελληνικούς παραδοσιακούς χορούς, όπως το χασάπικο και το χασαποσέρβικο. Ο ρυθμός που αποκτά ενώ το κομμάτι συνεχίζει είναι τέτοιος, που λίγοι καταφέρνουν να τον ακολουθήσουν. Η χορογραφία του ανήκει στον Γιώργο Προβιά.

Η ονομασία του δεν είναι τυχαία, καθώς η  λέξη «συρτάκι» προέρχεται από τη λέξη «συρτός». Είναι ένας χαρακτηρισμός που χρησιμοποιείται για μια ομάδα παραδοσιακών χορών στους οποίους οι χορευτές σέρνουν τα πόδια τους. Όμως, το συρτάκι ενώνει τον συρτό χορό με τον χορό που περιλαμβάνει συχνές, μικρές και πολύ γρήγορες αναπηδήσεις των ποδιών, στο πιο γρήγορο μέρος του. Κι αυτό είναι που το κάνει μοναδικό.

Το κομμάτι εμφανίζεται στην ταινία στη σκηνή της παραλίας όπου o Basil ζητά στον Ζορμπά να του μάθει να χορεύει. Το κομμάτι ακολουθεί επιτάχυνση ρυθμού, αρχικά είναι σε 4/4 και όταν μεταβληθεί στο πιο γρήγορο μέρος είναι σε 2/4.

Οι χορευτές σχηματίζουν γραμμή ή κύκλο και κρατούν τον ώμο του διπλανού τους ενώ χορεύουν. Δεν είναι εύκολο για όλους να αντέξουν μέχρι το τέλος του κομματιού. Καθώς ο ρυθμός ανεβαίνει τόσο πολύ, τα βήματα γίνονται όλο και πιο γρήγορα. Τόσο που απαιτείται πολύ καλή φυσική κατάσταση για να μπορέσει κανείς να αντεπεξέλθει.

 

Πηγή : in.gr

 Το πανάρχαιο έθιμο των Απαρχών

Αφού το σταφύλι υπήρξε από τα κυριότερα προϊόντα της Ελλάδας, ανάλογες ήταν οι λαϊκές δοξασίες και τα έθιμα που το συνόδευαν.

Μέχρι πριν λίγες δεκαετίες ακόμη, σε περιοχές της Ελλάδας συνεχιζόταν, προσαρμοσμένο στη χριστιανική πραγματικότητα, το πανάρχαιο έθιμο των «απαρχών», όπως αποκαλούνταν οι πρώτοι ώριμοι καρποί του σταφυλιού που προσφέρονταν στους θεούς.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία υιοθέτησε τις αρχαίες «απαρχές». Έτσι άρχισαν οι «απαρχές» να προσάγονται στις εκκλησίες και να διαβάζεται από τους ιερείς ιδιαίτερη ευχή.

Κάθε νοικοκύρης έκοβε τα καλύτερα και πιο ώριμα σταφύλια και οι άλλοι του εύχονταν: Και του χρόνου! Και καλά κρασιά!

H συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021.

Μερομήνια: Πως υπολογίζονται κατά τη λαϊκή παράδοση

 Μερομήνια: Πως υπολογίζονται κατά τη λαϊκή παράδοση

Μερομήνια ονομάζει ο λαός τις δώδεκα (12) πρώτες ημέρες του ογδόου φεγγαριού του έτους. Παρατηρώντας τα καιρικά φαινόμενα αυτών των πρώτων ημερών της, οι άνθρωποι μάντευαν την καιρική κατάσταση των επόμενων δώδεκα (12) στην αρχή φεγγαριών και αργότερα μηνών. Μερομήνια ονομάζονται οι μέρες που γίνεται η πρόβλεψη, από τις λέξεις «μέρα και μήνας» γιατί σε κάθε μέρα απ’ αυτές, αντιστοιχεί ένα πλήρες κύκλος του φεγγαριού (γιόμιση και χάση) ή ένας μήνας. Κατά τον Ν. Πολίτη τα μερομήνια ήταν λείψανα αρχαίων προγνωστικών του καιρού, που έχουν άμεση σχέση με αστρολογικές παρατηρήσεις. Επειδή ο Αύγουστος θεωρείται η αρχή του Χειμώνα, γι’ αυτό στο μήνα αυτό εντοπιζόταν η πρόγνωση του καιρού.

Τα μερομήνια δεν περιγράφονται, είναι θέμα γνώσης και πρακτικής και όχι θεωρίας. Είναι υπόθεση πείρας και αντίληψης που χρήζει μιας ιδιαίτερης προσοχής.

Μπορεί αρκετοί άνθρωποι να παρατηρούν το ίδιο πράγμα αλλά να έχουν διαφορετικές αντιλήψεις και οι προβλέψεις τους να μην ταυτίζονται. Η διαφορά δεν θα είναι ακραία, μα η πρόβλεψη του καθενός μπορεί να μη συμπέσει ως προς την ένταση του φαινομένου.

Είναι κατάλοιπο παλαιών αστρολογικών αντιλήψεων που απόκτησε ο άνθρωπος εξετάζοντας τα καιρικά φαινόμενα με βάση τ’ άστρα. Πίστευαν ότι μπορούσαν να μαντέψουν τον καιρό που θα έχει κάθε μήνας αν εξέταζαν τις πρώτες τρεις ή έξι ή δώδεκα μέρες των μηνών Ιουλίου ή Αυγούστου κατ’ άλλους του Μαρτίου ή Ιανουαρίου.

Η συνέχεια του άρθρου μαζί με προβλέψεις για την υπόλοιπη χρονιά στη Σελίδα Λαογραφική Παράδοση 2021.

Καλό αποκαλόκαιρο

 

Καλό αποκαλόκαιρο

 

Λέσβος ίσως το ωραιότερο νησί του Αιγαίου

Το καλοκαίρι τελειώσε κι ο Σεπτέμβρης ήρθε με τις δικές του ομορφιές. Ας ευχηθούμε να  είναι ήρεμος, δροσιστικός, κοβιντ φρι και να φέρει υγεία και δύναμη μαζί με αντοχές να παλέψουμε τις όποιες δυσκολίες μας προκύψουν.

 

Να καλωσορίσουμε και μια νέα συντάκτρια στον ιστότοπό μας, την Ταξούλα, με τόπο καταγωγής την πανέμορφη Λέσβο μας. Καλή καριέρα στη συντακτική ομάδα του Νόστου Ταξέλλλλ.

Σας θυμίζω την αυριανή μας συνάντηση στην Νίκαια στις 7:30μμ.

 

Καλό μήνα και καλή χορευτική χρονιά σε όλους  με υγεία, χαρά, πίστη, ελπίδα και δύναμηηηη.!

Ο Σεπτέμβριος στην Παράδοση: το όνομα, οι συνήθειες, οι παραδόσεις

 

Ο Σεπτέμβριος ή Σεπτέμβρης είναι ο πρώτος μήνας του φθινοπώρου και ένατος όλου του χρόνου στο Ιουλιανό και το Γρηγοριανό ημερολόγιο.  Είναι ένας από τους 4 μήνες που έχουν 30 μέρες (Απρίλιος, Ιούνιος, Νοέμβριος οι άλλοι τρεις).

 

Ο Σεπτέμβρης του νότιου ημισφαιρίου: Ο Σεπτέμβρης αντιστοιχεί στο Μάρτη. Δηλαδή όταν στο βόρειο ημισφαίριο (όπου ανήκει και η Ελλάδα) είναι 1^η Σεπτεμβρίου και φθινόπωρο, στο νότιο ημισφαίριο είναι σε αντιστοιχία 1^η Μαρτίου, δηλαδή άνοιξη. Και ασφαλώς όταν στο νότιο ημισφαίριο είναι Σεπτέμβρης, στην Ελλάδα είναι Μάρτης.

 

Από που πήρε το όνομά του: Η ονομασία του προέρχεται από το λατινικό September, -bris. Septem είναι το επτά και septimus ο έβδομος. Αυτό το septem, από την ινδοευρωπαϊκή ρίζα septm- τροφοδότησε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες (sette στα ιταλικά, sept στα γαλλικά, siete στα ισπανικά, seven στα αγγλικά,  sieben στα γερμανικά κ.ο.κ).

 

Η συνέχεια του άρθρου στη σελίδα "Λαογραφική Παράδοση 2021"

 

28 Αυγούστου 1904 - Η αρχή του αγώνα - Παύλος Μελάς (1870 – 1904)

 

28 Αυγούστου 1904 - Η αρχή του αγώνα - Παύλος Μελάς (1870 – 1904)

Έλληνας αξιωματικός του Στρατού, πρωτομάρτυρας και σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα.

Ο Παύλος Μελάς γεννήθηκε στις 29 Μαρτίου του 1870 στη Μασσαλία, όπου ο πατέρας του Μιχαήλ Μελάς (1833-1897) δραστηριοποιούταν ως έμπορος. Το 1886 εισήλθε στη Σχολή Ευελπίδων και εξήλθε ως ανθυπολοχαγός του Πυροβολικού στις 8 Αυγούστου του 1891. Τον επόμενο χρόνο νυμφεύτηκε τη Ναταλία Δραγούμη (1872-1973), κόρη του τραπεζίτη και πολιτικού Στέφανου Δραγούμη, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά, τον στρατιωτικό Μιχαήλ Μελά (1894-1950) και τη χημικό Ζωή Μελά - Ιωαννίδη (1898-1996).

Υπήρξε δραστήριο μέλος της Εθνικής Εταιρείας, μιας μυστικής οργάνωσης, που είχε ως σκοπό την αναζωπύρωση του εθνικού φρονήματος και την απελευθέρωση των υπόδουλων Ελλήνων με κάθε θυσία, και έπαιξε αρνητικό ρόλο στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Με την έκρηξη του πολέμου μάχεται στα μέτωπα της Θεσσαλίας, ως διοικητής ουλαμού της 2ης Πεδινής Πυροβολαρχίας. Είναι αισιόδοξος για την έκβασή του, ώστε γράφει στους γονείς του: «...Αν ο θεός μας βοηθήση ολίγον, σύντομα θα λάβετε γράμμα μου από την Θεσσαλονίκην. Ώστε θάρρος, αγαπητοί μου γονείς, θάρρος και πεποίθησιν· διότι και αν φέρη ο διάβολος, να νικηθώμεν, θα νικηθώμεν παλικαρίσια...». Δέκα μέρες αργότερα, η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί τον απογοητεύει και τον αηδιάζει. «Οι ηλίθιοι που φωνάζουν εναντίον του (εννοεί τον διάδοχο Κωνσταντίνο) έπρεπε να είναι εις την Λάρισσαν την επαύριο, της ατίμου, ατίμου, ατίμου φυγής μας, δια να ιδούν την κατάστασιν του στρατού και ν’ αντιληφθούν αν ήτο δυνατόν να κάμη μαζί του ένα βήμα προς τα εμπρός...» γράφει εκ νέου στους γονείς του.

Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Διάφορα Άρθρα 3 ...

Ο Δημήτρης στα ΤΕΦΑΑ Σερρών !!!

Ο Δημήτρης στα ΤΕΦΑΑ Σερρών !!!

Ο γιος του δασκάλου μας μπήκε στο ΤΕΦΑΑ Σερρών.

Δημήτρη συγχαρητήρια για την μεγάλη σου επιτυχία! Ευχόμαστε μια λαμπρή φοιτητική ζωή!

Η Παναγιά Ντινιούς

 Η Παναγιά Ντινιούς

Η Παναγία Ντινιούς είναι μικρό εκκλησάκι στη Βόρειο Εύβοια, κοντά στην Ιστιαία, όπου υπάρχει θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Για το όνομα υπάρχουν δύο κύριες εκδοχές:

Η πρώτη σχετίζεται με την ιστορία της εικόνας , όπου σύμφωνα με την παράδοση Τούρκος Οθωμανός στρατιώτης την περίοδο της Τουρκοκρατίας , πυροβόλησε την εικόνα, στην προσπάθειά του να σκοτώσει κάποιο κυνηγημένο Έλληνα που κρύφτηκε καταφεύγοντας πίσω από την εικόνα. Σύμφωνα με την παράδοση, η θαυματουργή εικόνα «επέστρεψε» τη σφαίρα στον αλλόθρησκο στρατιώτη και τον σκότωσε.

Η εκδοχή αυτή ενισχύεται από την ύπαρξη του σημείου της βολής του πυροβόλου όπλου του Τούρκου στο πρόσωπο της Παναγίας και ειδικότερα στο Μέτωπο. Η «επιστροφή» της σφαίρας , έδωσε το όνομα στην Παναγία που ονομάστηκε Παναγία Ντινιούς ή Ντονιούς από την τουρκική λέξη ”Donus” που σημαίνει «επιστροφή» (δηλαδή Παναγία της επιστροφής).

Η δεύτερη εκδοχή, εξίσου σημαντική, που όμως δεν φαίνεται να επικράτησε, αποδίδει με κάποια φωνητική παρήχηση ή παράφραση αλλοιωμένη την τοπική ιδιομορφία του χώρου, επειδή λίγα μέτρα από τη εκκλησία υπάρχει ένα ρέμα με νερά από τοπικές πηγές που λέγεται , μέχρι σήμερα, δινιόρεμα. Έτσι, η Παναγία Ντινιούς, ορισμένοι μάλιστα την αποκαλούν, ακόμα και σήμερα Παναγία Δινιούς, οφείλει την προσωνυμία της από τη θέση της κοντά στο δινιόρεμα.

Πηγή : voriaevia.gr

Η Πανσέληνος στην Λαική Παράδοση

 

Η Πανσέληνος του Αυγούστου στην λαική παράδοση

Ο τελευταίος μήνας του καλοκαιριού είναι ο πιο ερωτικός... αφού φιλοξενεί τη πιο τραγουδισμένη, ερωτική, μαγευτική πανσέληνο του χρόνου. 

Για τους παραδοσιακούς λαούς η Σελήνη αντιπροσώπευε πάντα τη σκοτεινή πλευρά της φύσης, την αόρατη όψη της. Εκείνη ελέγχει παλίρροιες, βροχές, ύδατα, πλημμύρες κι εποχές και ως εκ τούτου τη διάρκεια της ζωής. Η Πανσέληνος συμβολίζει την ολότητα, την ολοκλήρωση, την ισχύ και την πνευματική δύναμη.

Η Σελήνη καταλαμβάνει σημαντική θέση στους μύθους, τις παραδόσεις και τις δοξασίες και του ελληνικού λαού. 

Γνωστές από αρχαιοτάτων χρόνων οι μάγισσες της Θεσσαλίας, αλλά και η Μαγεία της Κρήτης. Με τις νεράιδες και τα ξωτικά, όπως πίστευαν σε πολλές νησιωτικές περιοχές, να πλημμυρίζουν τη νύχτα της αυγουστιάτικης πανσελήνου τα δάση για να σκορπίσουν έρωτα σε ό,τι αγγίζουν με το ραβδί τους και να φεύγουν, λίγο προτού ξημερώσει.

Οι πρόγονοί μας βάφτισαν στη μυθολογία τη Σελήνη Εκάτη. Τη λάτρευαν και την έτρεμαν. Κάποιοι πίστευαν ότι είναι η κόρη του Δία και της Δήμητρας, άλλοι της Ήρας και του Περσέα κι άλλοι την ταύτιζαν με την Άρτεμη.

Υπάρχουν αρκετές προλήψεις για την ‘’Λιόκριση’’ δηλαδή την πανσέληνο στην Λευκάδα. Μερικές από αυτές είναι οι παρακάτω:

Όταν έχει πανσέληνο δεν κάνει να βγει κανείς έξω τη νύχτα και να κοιτάει το φεγγάρι –ιδίως όταν ξύνεται γιατί βγάνει λιόκριση- χρυσή. Σε αυτήν την περίπτωση τη γιατρειά την δίνουν οι κουρείς της Χώρας, που «την έκοβαν» με ψαλίδι κάτω από τη γλώσσα. Εκεί παρουσιαζόταν η εστία της ασθένειας σαν κόκκος φακής.

Γιατροσόφι για τη λιόκριση «Περί ικτούρας ήγουν κιτρινάδας, επάρε αψίνθιον και βράσε την με το νερό είς τρίτον και ας πίνει ημέρες 15 κάθε πορνό νηστικός από ένα ποτήρι και υγιαίνει». Υπάρχει και σχετικό ξόρκι για τη λιόκριση (απόσπασμα): «Άγιγοι Ανάργυροι και θαυματουργοί, πρώτοι γιατροί του κόσμου, δωρεάν ελάβετε, δωρεάν δότε ημίς. Κυρία Θεοτόκος και Δέσποινα των απάντων, απάντησε τον Έκτορα και δεν τον εχαιρέτησε, μόνον έστεκε και του έλεγε: Πού πας Νέκτορα, Δίκτορα, κόκκινε, κίτρινε, αδελφέ του Χάροντος και συκύριγε του θανάτου;» Ο δε απεκρίθη «Η γη με είδε και έφριξε…..» […] να πας εις όρη, σε βουνά σε τρία χαμουλαγκάδια….»

 

Πηγή: Κοντομίχης Πανταζής, Λεξικό Λευκαδίτικου Γλωσσικού Ιδιώματος,2001

 

 

 

Ο Ελύτης και η Ελληνική Παράδοση

 Ο Οδυσσέας Ελύτης και η Ελληνική Παραδοση

Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996)

 Μικρή Πράσινη Θάλασσα

Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ

Πού θα ʹθελα να σε υιοθετήσω

Να σε στείλω σχολείο στην Ιωνία

Να µάθεις µανταρίνι και άψινθο

 5 Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ

Στο πυργάκι του φάρου το καταµεσήµερο

Να γυρίσεις τον ήλιο και νʹ ακούσεις

Πώς η µοίρα ξεγίνεται και πώς

Από λόφο σε λόφο συνεννοούνται

10 Ακόµα οι µακρινοί µας συγγενείς

Που κρατούν τον αέρα σαν αγάλµατα

Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ

Με τον άσπρο γιακά καί την κορδέλα

Να µπεις απʹ το παράθυρο στη Σµύρνη

15 Να µου αντιγράψεις τις αντιφεγγιές στην οροφή

Από τα Κυριελέησον καί τα Δόξα Σοι

Και µε λίγο Βοριά λίγο Λεβάντε

Κύµα το κύµα να γυρίσεις πίσω

Μικρή πράσινη θάλασσα δεκατριώ χρονώ

20 Για να σε κοιµηθώ παράνοµα

Καί να βρίσκω βαθιά στην αγκαλιά σου

Κοµµάτια πέτρες τα λόγια των Θεών

Κοµµάτια πέτρες τʹ αποσπάσµατα του Ηράκλειτου.

 (Το Φωτόδεντρο και η Δεκάτη Τετάρτη Οµορφιά)

Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη είναι: η ποιητική

προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις, η αναφορά στην ιστορική ελληνική

παράδοση, η αναφορά στην θρησκεία, η σχέση µε την ελληνική φύση, το

µυστήριο του φωτός.

Η συνέχεια του άρθρου στη σελίδα Διάφορα Άρθρα 3 ...

Καλό Δεκαπενταύγουστο

 

Ο Νόστος σας εύχεται Καλή Παναγιά, καλό Δεκαπενταύγουστο και με το καλό να συναντηθούμε όλοι τον Σεπτέμβρη. 

Καλή μας αντάμωση.

 Καλοκαίρια με καύσωνα στην παλιά Αθήνα

«Η εφετεινή ζέστη προμηνύεται αγρία και παρομοίαν δεν ενθυμούνται οι παλαιότεροι! Αλλά πως και που λοιπόν να δροσισθή κανείς; Οι Αθηναίοι με τα κολλάρα ξεκούμπωτα, με τα σακκάκια στο χέρι τις περισσότερες φορές, εκστρατεύουν αλλόφρονες εις αναζήτησιν δροσιάς. Αι εξοχικαί εκδρομαί αυξάνονται και πληθύνονται, καλαθούνες, κεφτεδάκια, βραστά αυγά, ψάρια μαρινάτα και δρόμο προς τα πέρατα», έγραφε «Η Κυριακή του Ελευθέρου Βήματος», το 1926.

Σε άλλο σημείο, το άρθρο ανέφερε: «Αλλά οι περισσότεροι δεν ευπορούν και φυσικά δεν διαθέτουν τα μέσα της υψηλής διασκεδάσεως. Είνε αυτοί που ξημεροβραδυάζονται στο σπητάκι τους, εκεί που οι τοίχοι καίνε σαν φρέσκο παξιμάδι από το πρωί έως το βράδυ εκτεθειμένοι στο κάμα του καλοκαιριού. Εδώ οι άνθρωποι φλέγονται και διψούν, θέλουν δροσιά. Ο πλανόδιος παγοπώλης αναμένεται εις την συνοικίαν σαν Θεός και όταν αντηχήση η φωνή του γίνεται συναγερμός. Ομηρικός αγών διεξάγεται και στις βρυσούλες της γειτονιάς, με τα πάσης φύσεως δοχεία που τοποθετούνται εις ατελεύτητον ουράν. Ο κόσμος αλληλοσυμπλέκεται και όλοι εξαρτώνται από τις ιδιοτροπίες του νεροκράτη…

Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Διάφορα Άρθρα 3 ...

 Η λατρεία της Παναγίας και η παράδοση

Κείμενο: Στέλλα Κλαδαρά Εικόνα Παναγία Τρυφώτισα εξ Αίνου-13ος αι. Ο άνθρωπος έχει την ανάγκη από θειική προστασία και παρηγοριά. Πρέπει να αισθάνεται πως δεν είναι μόνος αλλά πρέπει να νιώθει πάντα πως κάποιος ενδιαφέρεται γι αυτόν και τον στηρίζει στο δύσκολο αγώνα της επιβίωσής του. Ο απλός άνθρωπος νιώθει το Θεό σαν τον προστάτη του, τον βοηθό του στην καθημερινή ζωή του, τον θέλει να τον ανακουφίζει στις αρρώστιες και να τον συντρέχει στις δύσκολες στιγμές. Αυτό όμως που είναι καταφύγιο του και βάλσαμο για την ελληνική ορθόδοξη ψυχή, είναι η πίστη στην Παναγία. Η Μητέρα του Χριστού, η Μεγάλη Μάνα της Χριστιανοσύνης, με τα ήμερα και καλοσυνάτα μάτια της επιβλέπει και προστατεύει όλους από τον πόνο και τη θλίψη. Είναι η ενσάρκωση της αγάπης, του πόνου και της παρηγοριάς. Ποιος είναι αυτός που δεν παρακάλεσε την Παναγία να μεσιτεύσει στο Γιο της για βοήθεια. Άπειρα είναι τα θαύματα που ο λαός της αποδίδει και πάντα το όνομά της συνυφάνθηκε με την προστασία των δυναστευομένων, καταφύγιο των διωκομένων και αδικούμενων. Την Παναγία δόξασαν οι μεγάλοι υμνωδοί που Την αποκάλεσαν Αειμακάριστο, Αμόλυντη, Άχραντη, Υπερευλογημένη, Ρόδο αμάραντο, Ελέους πηγή, Τείχος απροσμέτρητο, Άγκυρα ναυτιλομένων. Αλλά και ο απλός λαός που επικαλείται της χάρης Tης, της αποδίδει και τα ονόματα Κοσμοσώτειρα, Τρυφώτισσα, Ελεούσα, Παντάνασσα, Γρηγορούσα, Γλυκοφιλούσα, Οδηγήτρια, Γιάτρισσα, Κυρά των Αγγέλων, Γοργοεπήκοη, Παραμυθιά, Παχνιώτισσα, Ηλιόκαλη, Μεγαλόχαρη, Φανερωμένη, Πλατυτέρα των Ουρανών, Παντοβασίλισσα, Αρχαγγελιώτισσα κ.ά. Πάνω από 6.000 ονόματα έχουν αποδώσει στη χάρη Της. Ο λαός και ιδιαίτερα οι γυναίκες στα δημοτικά τραγούδια μας, μετέφεραν στο πρόσωπό Της τα γεγονότα σταθμούς που σχετίζονται με τις φάσεις εκείνες του ανθρώπινου βίου από τη γέννηση ως το θάνατο όπως η γέννηση, η μητρότητα κ.ά. Η συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Λαογραφική παράδοση 2021

H Ελλάδα στην 38η θέση στους Ολυμπιακούς Αγώνες

 

Η Ελλάδα μας αν και μικρή σε μέγεθος κατάφερε να διακριθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Τόκιο παίρνοντας την 38η θέση ανάμεσα σε 86 χώρες που πήραν μετάλλια.

Σε μια χρονική στιγμή που η αγαπημένη μας πατρίδα δοκιμάζεται από πυρκαγιές, καύσωνες και τον ιο, ο αθλητισμός προσφέρει χαμόγελα, αισιοδοξία, περηφάνια και διέξοδο ελπίδας.

Συγχαρητήρια στους Ολυμπιονίκες μας και σε όσους συμμετείχαν για την προσπάθειά τους.

Πως η Ελλάδα αντιμετώπιζε τους καύσωνες στην αρχή του 20 αιώνα

 Πως η Ελλάδα αντιμετώπιζε τους καύσωνες 

Στην εποχή μας, το πρώτο και το τελευταίο πράγμα που σκεφτόμαστε για την αντιμετώπιση του καύσωνα είναι  το air – condition, ελληνιστί κλιματισμός.

 

Τι θα έπρεπε να κάνουμε όμως αν βρισκόμασταν σε καύσωνα του 1937;

 

Τα «ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ» της 17 Ιουνίου 1937 έχουν τις απαντήσεις.

 

«ΑΘΗΝΑΪΚΑ ΝΕΑ», 17.6.1937, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» & «ΤΑ ΝΕΑ»

 

«Ουφ! Με αυτό το μονοσύλλαβον επιφώνημα εκφράζεται ολόκληρος η αθηναϊκή ανθρωπότης τας ημέρας αυτάς του καύσωνος.

 

»Αν ζεσταίνεσθε, τούτο οφείλεται εις το ότι ο οργανισμός σας αμύνεται καλώς κατά του καύσωνος. Βάζει μπροστά όλον τον μηχανισμόν που του εξασφαλίζει  δροσιά, στέλει το “εν αδεία” αίμα που δεν είνε υποχρεωμένον να κυκλοφορή εις τας αρτηρίας, από τας δεξαμενάς του εις την επιδερμίδα, όπου δροσίζεται».

 Η συνέχεια του άρθρου και χρήσιμες συμβουλές στη Σελίδα Διάφορα Άρθρα 3

                                             Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΩΤΙΑΣ

Η φωτιά έχει υπάρξει καταλυτική στη διαμόρφωση του ανθρώπινου πολιτισμού. Εκτός των άλλων, επέτρεψε στους προγόνους μας να μετακινηθούν προς ψυχρότερα μέρη, έφερε επανάσταση στην μαγειρική και στην αξιοποίηση των τροφίμων..

Η δυνατότητα των προγόνων μας να ελέγξουν την φωτιά αποτέλεσε κομβικό σημείο στην εξέλιξη του ανθρώπινου είδους. Ο homo erectus θεωρείται ο πρώτος που αποδεδειγμένα χρησιμοποίησε την φλόγα περίπου πριν 400.000 χρόνια. Νεότερα ευρήματα όμως δείχνουν ότι οι πρώτοι άνθρωποι που χρησιμοποίησαν τη φωτιά μπορεί να ανάγοντα σε 1.7 εκατομμύρια χρόνια πριν, οι απόψεις των επιστημών όμως ακόμη διχάζονται σε αυτό.

H συνέχεια του άρθρου στη Σελίδα Διάφορα Άρθρα 3 από το κεντρικό μενού.